Worstlog!

Hongaarse paprika worst

hongaarse-salami.JPG

hongaarse-salami2.JPG

hongaarse-salami3.JPG

hongaarse-salami4.JPG

hongaarse-salami5.JPG

Meneer had er plots weer zin in: worst maken. Het zal het veranderen der seizoenen wel zijn, een beetje natregenen, een beetje snotteren, een beetje dood willen en een beetje worst maken. Heerlijk.

Meneer was een adresje op het spoor gekomen waar hij, voor vrij veel geld dat wel, aan koedarm kon komen. Het proberen waard. Het viel een beetje tegen. Hij had een grotere diameter verwacht, maar desondanks levert het best een stevige worst op. Meneer haalde het recept voor deze Hongaarse paprikaworst uit ‘Houdbaar en Heerlijk’ een goedkoop, vermakelijk boekje over het inmaken en drogen van voedingsmiddelen. Het recept goed beschouwend snapte hij nu waarom het zo goedkoop was: er klopte geen reet van. Hoe kun je iets een paprikaworst noemen als de hoeveelheid paprika op één kilo anderhalve theelepel is?! Meneer heeft het recept dus maar even aangepast.

  • 1 kilo schouderkarbonade (na afsnijden van bot)
  • 300 gram rugvet
  • 100 gram salami of andere gefermenteerde worst, als startcultuur
  • 40 gram paprika (ja!)
  • 8 gram peper
  • 8 gram kummel
  • 2 gram cayennepeper
  • 35 gram nitrietzout

Al het vlees in blokjes snijden, en een beetje aanvriezen. Meng en kruidt het vlees vervolgens en haal het door de molen en in de darm. Maak er sausijsjes van, spoel ze een beetje af en laat ze circa een dag bij kamertemperatuur (of wat warmer) hangen. Daarna kunnen ze naar de berging, kelder, het schuurtje of de droogkast. Ergens waar het rond de 15 graden is en redelijk vochtig (70+%). Daar dienen ze minstens enkele weken te hangen alvorens aan te snijden. Let op: de grote hoeveelheid zout maakt ze ongeschikt voor directe verse consumptie. Is dat de wens verlaag het gehalte dan tot zo’n 18-20 gram.

Nog meer Chorizo

De hele wereld heeft zich op de chorizo gestort. En terecht, want een lekkere chorizo is een genoegen op elk moment van de dag en nacht. NRC.next’s Janneke Vreugdenhil leverde het volgende recept:

Voor anderhalve meter verse chorizo:
1 laurierblaadje
1 kilo varkensvlees (half om half procureur en hamlappen)
18 gram zout
1 eetlepel gemalen komijn
1 theelepel venkelzaad, grof gevijzeld
40 gram paprikapoeder
2 eetlepels verse oregano, fijngehakt
3 tenen knoflook, geperst
1 theelepel wittewijnazijn
een snufje suiker
ruim anderhalve meter varkensdarm, schoongespoeld
Verkruimel het laurierblaadje boven een kommetje, schenk er twee eetlepels heet water op en laat 10 minuten trekken. Snijd het vlees in dobbelsteentjes van ongeveer 1 x 1 cm. Schep het vlees in een aardewerken schaal om met de overige ingrediënten, exclusief de darmen en inclusief 1 eetlepel van het gezeefde laurierwater. Dek af en laat het vlees 24 tot 48 uur marineren in de koelkast. Stroop de darm om de tuit van een worststopper en leg in het uiteinde een knoopje. Vul de darm voorzichtig en gelijkmatig met het vleesmengsel. Knijp om de tien centimeter in de worstslang en draai hem op die plek een paar slagen, zodat je een ketting van worst krijgt.

Bron: NRC.Next Koken Etc.

Wij van worstlog hebben ook nog een receptje geprobeerd. Een dezer dagen (maar dat zeiden we vorige week ook al) zullen we daar verslag van doen. Dan, me dunkt, moet u voldoende geinformeerd zijn om het ook eens zelf te proberen.

Bloedworst maken.

gebakkenbloedworst.gif

Bloedworst maken is technisch niet moeilijk, het probleem is de ingredienten te bemachtigen.

We hebben met een aantal mensen een compleet “Duke of Berkshire” varken gedeeld. Dan moet je het dier ook zo volledig mogelijk verwerken natuurlijk en daar hoort bloedworst maken bij.
Gelukkig kon ons varken geslacht worden bij een traditionele slager die het bloed met een antistollingsmiddel wilde behandelen. Dit is essentieel, het bloed moet nog vloeibaar zijn voordat het verwerkt wordt.

De inspiratie voor dit recept komt van Jeffrey Steingartens verhaal “It takes a village to kill a pig” uit “it must have been something I ate”. Hierin wordt de slacht van een varken beschreven en de verwerking van het merendeel van de organen tot bloedworst. Prachtig, bijna alles wordt gebruikt, gaat in de bloedworst met een geweldig resultaat. Een afgezwakte versie van dit recept staat overigens in de Larousse Gastronomique.
Dat wilde ik ook. Een Frans type bloedworst (Boudin noir) zonder meel en met veel ui en orgaanvlees erin. In eerste instantie leek dat lastig te worden omdat in Nederland de longen niet vrijgegeven worden voor consumptie. Ze kunnen besmet zijn met water uit het bad waarin de varkens worden onthaard. Zoals ik elders al heb beschreven kregen we de longen gelukkig wel mee. In het originele recept gaat ook een varkenskop. Ook lastig omdat we geen pan beschikbaar hadden waarin deze gekookt kon worden. In plaats daarvan gebruikten we een flink stuk varkensbuik.
Het principe van bloedworst maken is eenvoudig: De meeste recepten gaan uit van zeker twee maal zoveel vet vlees als bloed. Dan gaan er nog smaakmakers bij, de zaak wordt gebonden met gemalen zwoerd, gepocheerd en klaar is Kees.

organen.gif

Zonder interne organen is dit recept vast ook goed te maken, gebruik dan een kilootje meer varkensbuik. Wij gebruikten, tong, long, hart, milt van 1 varken. Deze werden aan stukken gesneden en goed gewassen. Uit de long verwijderden we de grootste luchtkanalen. De stukken orgaanvlees vervolgens een half uur goed gekookt in een court bouillon met veel prei, jeneverbessen en zwarte peperkorrels. Afkoelen, in kleine stukken snijden en malen door de kleine plaat van de vleesmolen. Deze massa vervolgens in de magimix nog fijner gemalen onder toevoeging van een beetje bouillon. Dat leverde ongeveer 1-2 kilo pap op die niet al te lekker rook.

Een kilo heel fijngesneden ui smoorden we gaar in wat varkensvet.

Ongeveer 1.5 kg varkensbuik in grote stukken gaar gekookt in dezelfde bouillon en door de vleesmolen gedraaid.

Voor het binden gebruikten we het zwoerd van de varkensbuik. In alle boekjes staat dat je het heel goed vetvrij moet maken omdat het anders zijn bindingskracht verliest. Daar hebben we dus weinig van gemerkt, ons zwoerd bevatte nog flink wat vet. Het zwoerd in een kwartiertje gaargekookt in de bouillon, fijngemalen door de fijne plaat van de vleesmolen en vervolgens nog fijner in de magimix. Dit levert een vieze smurrie op die extreem kleverig wordt en bij afkoeling stolt tot een soort rubber.

bloedgieten.gif

Het zwoerdrubber maakten we vloeibaar met 200 ml Calvados en een staafmixer. Dit werd door de orgaanmassa, gemalen buik en ui gemengd. Hierbij ging 1.5 liter bloed en de zaak werd op smaak gemaakt met ongeveer 4 grote theelepels zelfgemaakte “quatre epices” en zout. Kleine beetjes even gaar maken in de magnetron en op smaak testen.

rauwebloedworst.gif

De zaak werd nu afgevuld in runderdarm, omdat de worstvulling zo vloeibaar is lukt dat ook met een trechter. De worsten werden ongeveer een half uurtje gepocheerd in water van 80 graden tot een interne temperatuur van 70 graden, ze verkleuren dan heel mooi van felrood tot diepzwart.

gepocheerdebloedworst.gif

Meteen uit het water waren ze heerlijk. Na een dagje in de koelkast waren de worsten goed opgesteven en kon je ze mooi bakken in hun eigen vet. Het velletje eraf halen gaf het beste resultaat.

Worstlog maakt Chorizo

vleesmengsel 

Het was even stil aan het worstlog!-front. Soms gaan wij worstloggers wel eens vreemd met een ham of panchetta. Dat kost tijd. Maar vreest niet, uiteindelijk komen we altijd weer terug bij onze oude liefde.

Meneer Wateetons kreeg onlangs weer de kriebels en probeerde een chorizo te maken. Thans is hij drogende, dus of het een beetje gelukt is zult u de komende weken via dit bulletin vernemen.

De ingredienten:

  • 750 gram speklappen
  • 250 gram hamlappen
  • een varkensdarm (verkrijgbaar bij een behoorlijke slager)
  • twee sjalotjes (fijngesneden)
  • 4 tenen knoflook (geperst)
  • 6 gram paprikapoeder
  • 18 gram nitrietzout (verkrijgbaar bij uw slager)
  • een ruime eetlepel komijn (gemalen helaas, ik bleek door mijn zaadjes heen)
  • een eetlepel suiker
  • een scheutje witte wijn

Het vlees werd eerst een paar dagen diepgevroren om eventuele wormen te doden. Daarna werd het half ontdooid, in kleine blokjes gesneden en gemengd met alle ingredienten. Dit gekruide vleesmengsel ging door de molen (grove stand) en werd direct in de darm geperst. Daarna werden er worstjes van gedraaid.

gedraaide worst

Twee stuks gingen die avond nog in de pan als onderdeel van een fijne tapasmaaltijd.

worst tapas

 

Vier worsten verdwenen in de vriezer voor uitgesteld vertier en vier stuks ging meneer drogen. Chorizo immers, is gedroogde en gefermenteerde worst. Meneer hanteerde vooralsnog de volgende stappen:

  • 24 uur in de pekel (iets van 100 gram zout op een liter water)
  • twee dagen bij kamertemperatuur
  • Nu hangt de worst te drogen in de berging waar het iets koeler is. Idealiter is de vochtigheidsgraad zo rond de 75% meen ik, maar ik heb geen manier om dit te bepalen. Ik zet gewoon wat bakjes water neer. Een mens moet improviseren.

Later meer!

drogen na twee dagen

Oude Wereld Worst

Oudewereldworst

Geinspireerd door een Romeins recept van Lizet heb ik een Oude Wereld Worst gemaakt.

Anderhalve kilo gemalen procureur, twee Amerikaanse eetlepels zout, een halve bol geplette knoflook en flink wat gemalen zwarte peper. De blaadjes van twee takken wijnruit, een grote bos vers winterhard bonekruid en twee eetlepels gestampt venkelzaad.

Supercombi. Het venkelzaad geeft een zoete anijsbasis, het bonekruid zorgt voor aroma en het wijnruit geeft een harde maar toch mooie volheid van de smaak.

Wijnruit heeft een hele sterke en misschien wel onaangename geur. Ik heb een flinke plant in de tuin maar durfde het nooit te verwerken. Gematigd gebruikt in een combinatie met andere sterke smaken geeft het een krachtige en prettige bijdrage.

Rookvervangers

Vloeibare rook

Roken geeft worsten meer en betere smaak. Maar wat te doen als u geen roker heeft of het buiten roken door aanhoudende regen een onplezierige bezigheid wordt?

Rookvervangers! Ik gebruikte Spaans gerookt paprikapoeder en “liquid smoke”. Het gerookte paprikapoeder kocht ik bij een groothandel en is zeer sterk van smaak. Het flesje “liquid smoke” kocht ik tijdens een recent bezoek aan de VS. Het bevat niet alleen rook maar ook knoflook en soja, wat wel weer jammer is natuurlijk. Harold McGee vermeldt in “on Food and Cooking” dat de meeste smaakbestanddelen van rook wateroplosbaar zijn. Vloeibare rook is het wateroplosbare deel van de rook. Bijkomend voordeel is dat de kankerverwekkende bestanddelen van rook niet goed wateroplosbaar zijn. Vloeibare rook is dus minder kankerverwekkend dan echte rook. Relevante informatie, zeker voor iemand die ooit een flinke tumor in zijn colon had hangen.

Ik maakte worsten van 1.5 kg procureur, 1 Amerikaanse eetlepel gerookt paprikapoeder, twee eetlepels liquid smoke, en een eetlepel elk van, gemalen komijn, gemalen korianderzaad en gedroogde Spaanse peper. Een eetlepel suiker ging er ook nog bij. Uiteraard ook zout, twee eetlepels, zwarte peper, 1 eetlepel en een halve bol geplette knoflook. De echte BBQ worst!
Waar je in Nederland vloeibare rook kunt kopen weet ik niet maar ik houd me aanbevolen voor adresjes.

Worst roken

Worst kruipt waar het niet gaan kan. Dit weekend was meneer Wateetons weer aan het draaien. Hij was in de buiten en dat gaf hem de mogelijkheid zijn worst te roken. Dat hadden we nog niet geprobeerd. Dus Charlotte werd weer van stal gehaald om de volgende ingredienten te verpulveren:

  • 250 gram speklappen
  • 250 gram hamlappen
  • circa 10 gram nitrietzout (deze slager zei dat hij altijd 20 gram per kilo gebruikte. De 10 gram is een gok, er was geen weegschaal)
  • een flinke snuif knoflookpeper van de turk
  • wat eenvoudige Italiaanse kruiden uit een potje (meneer heeft niet zo heel veel ingredienten in zijn buitenverblijf)

Het vlees werd fijngesneden en direct gekruid. Bij de salami werd er eerst gemaald en toen gekruid, maar meneer was zijn stamper vergeten en verwachtte dus grote problemen met het door de molen persen van de vleespasta. Met blokjes gaat dat een stuk eenvoudiger. Vandaar.

rookoven

De vier worsten werden eerst even te drogen gehangen en ondertussen werd de rookoven klaargezet en opgestookt. Dat vereist wel enige vaardigheid want hij is zelfgebouwd van een foeilelijke metalen pilaar van de Xenos. Later kocht meneer nog wel eens echte rookoven, maar zijn zelfbouwer bevalt toch beter omdat daar dingen in hangen in plaats van in liggen.

roken

In totaal werden de worsten drie uur gerookt met wat multi-purpose houtmot van Multi-smoke.Te verkrijgen bij de betere hengelsportwinkel. De temperatuur in de oven schommelde rond de 45 graden. Dat ligt ergens tussen koud (15-25 graden) en warm (60+ graden) roken in. De worsten waren op het oog niet gaar toen ze eruit kwamen. Wel waren ze prachtig bruin en geurden ze heerlijk. Vreemd genoeg waren sommige delen van de worsten helemaal niet gekleurd. Ze hingen niet tegen elkaar.

gerookt

Twee worsten werden ’s avond nog even in wat boter gebakken en opgepeuzeld. De rooksmaak was onmiskenbaar, maar niet overheersend. Verder was de smaak uitstekend, goed van consistentie en met een opvallende lichte zuurtint.

eindresultaat

De twee andere worsten zijn, gewikkeld in doek tegen de vliegen, opgehangen in een kamer waar de temperatuur tussen de 10 en 15 graden schommelt. Als we er over een paar weken weer zijn zullen we eens zien wat daar van gekomen is.

ophangen

De Nieuwe Welervarene Utrechtsche Keuken-meid

De Nieuwe Welervarene Utrechtsche Keuken-meid

Facsimile versie in aantocht bij uitgeverij B18 in Utrecht. Veel worstrecepten, zoals Bloedworst, Brabantseworst, Eierworst, Gelderse Roggebeuling, Leverworst, metworst, metworst van rundvlees, rolpens, rijstworst, saucijzen, saucijzen van Boulogne, saucijzen van haas, hoe je vleesworst moet pekelen, wittebroodsworst, witte worst van kapoen of hoen, worst van vis, allemaal recepten uit 1771.

Even een voorproefje voor metworst op een andere wijze:

Neem redelijk vet varkensvlees klein gehakt; doe er zout, gestote peper, nagelen, notemuscaat en foelie bij dat men het kruit daaruit proeven kan en roer het wel door een. Laat het zo een nacht staan, dat het kruit er wel door trekt. Dan doet men er een glas warm gemaakte Spaanse wijn en bij gebrek van die Fransen wijn bij, en mengt het andermaal door een. Dan stopt men het in schape of enge varkensdarmen en haalt ze door warm water en legt ze tussen een schonen doek, tot dat ze koud en droog zijn, dan in de wind gehangen om vers te eten of in het zout gelegd.

Klinkt niet verkeerd toch? Er worden trouwen vaak schapendarmen gebruikt.

Salami probeersel

darm  Kruiderij molen worsten salami carrousel

Droge worst is de lekkerste worst. Dat is althans de mening van meneer Wateetons. Dat u het weet. De eerste onvoorbereide poging om worst te drogen was tamelijk goed verlopen. Meneer schijnt op het slappe koord boven de botulismevergiftiging-afgrond te hebben gebalanceerd, maar de smaak van de worst was prima. En daar gaat het om.

Dit maal kwam meneer iets beter beslagen ten ijs. Zijn slager had hem (gratis) natriumnitriet geleverd. Dat houdt de worst zowel lekker rood als lekker bacterievrij. Meneer hanteerde het volgende recept.

  • 500 gram hamlappen
  • 500 gram speklappen
  • 30 gram zout (waarvan 20 gram nitrietzout en tien gram keukenzout)
  • 15 gram licht gekneusde peperkorrels
  • 15 gram paprikapoeder
  • 10 gram venkelzaden
  • 4 tenen geperste knoflook

Het vlees werd kort bevroren, in stukken gesneden en door de molen gehaald. De kruiden werden erdoor gemengd en dit mengsel werd 24 uur te rusten gelegd in de koelkast. Als meneer er ook een fermentatiecultuur aan had toegevoegd dan had het ‘curen’ van de vulling ook buiten de koelkast gekund. Een fermentatiecultuur geeft naast smaak namelijk ook een extra bacterieremmende verzuring. Maar die had meneer dus niet en hij nam maar liever niet al te veel risico. Na 24 uur werd het vleesmengsel in een darm geperst, opgeknoopt en in een gepatenteerde Salami Carrousel gehangen. Ook hier weer: in de koelkast. Het gevolgde recept schrijft voor dat je de worst eerst 24 uur op een warme plek hangt. Maar: geen fermentatiecultuur en wel zin in een lang en gezond leven.

Nu breekt het lange wachten aan.

Drie kanttekeningen bij dit recept:

  • Het bevat te veel zout om zo te eten. Meneer heeft een stukje opgebakken: bremzout. Hij had nog 375 gram vleesmengsel over, daar heeft hij 300 gram ongekruid vlees doorheen gemalen: nog steeds tamelijk zout.
  • Niet direct dit recept na gaan maken, laten we eerst eens kijken hoe het smaakt als het gedroogd is. Ik spreek u over een week of vier.
  • Uw koelkast stinkt gegarandeerd vier weken lang.

Verse Verse Knoflookworst.

Knoflookworstzuurkool

Anderhalve kilo mager varkensvlees en een kilo speklap in grote blokjes gesneden. Deze blokjes licht laten aanvriezen en door de Porkert vleesmolen gedraaid. Dit mengsel meteen weer in de koelkast gedaan. Een bol verse knoflook gepeld en samen met een grote bos peterselie, een rode ui, drie Amerikaanse tablespoons zout, een tablespoon gerookt paprikapoeder en flink wat versgemalen zwarte peper in de Magimix redelijk fijn gehakt.

De kruiderij goed door het gemalen varkensvlees gemengd en met de Porkert worstvuller in 30 mm varkensdarm gestopt.

knoflokworst

Gebakken in wat olijfolie en geserveerd met zuurkool gestoofd met rode ui.