Worstlog!

Leer worstmaken


Over Worst


Categories

Links

Archives

Trouw’s Jeroen Thijssen over Unox worst

Op een mooie herfstmiddag, vol bloeiende planten en kwinkelerende vogels, keer ik per trein terug van een eetspeditie. Op een overstapstation valt mijn oog op een nieuwe uiting van fast-food beleving. Die zijn vaker op het station te vinden en zijn meestal van exotische aard, maar deze keer is de revolutie geheel Nederlands: Unox heeft een eigen winkeltje ingericht. Erwtensoep, broodjes rookworst, stamppotten: hier wordt culinair erfgoed gekoesterd. Mooi van Unox, zo’n daad van vaderlandsliefde in tijden van crisis. Maanden geleden werd zo’n winkel al aangekondigd: Unox, en eigenaar Unilever, worden zo afgeknepen door de supermarkten dat ze nauwelijks meer geld kunnen verdienen. Een directe outlet, als dit winkeltje op het station, is een prima manier om toch nog winst te maken.

Helaas zit ik op dat moment vol. Maar ik kom terug. Met mijn zoon.

Het puber-Thijssentje weigert al enige tijd dienst. Dat is de leeftijd. Maar zich overgeven aan een worst-experiment, dat wil hij wel. En mijn honger is inmiddels ook weergekeerd. Dus staan wij op een mooie zaterdagmiddag gezamenlijk aan de balie van het Unox-winkeltje. Twee frisse jongemannen schepen soep in bakjes en worst in broodjes. Hun schort is Brabants bont, verder ontbreken verwijzingen naar het gelukkige verleden.

We stellen het lekkerst voor het laatste uit en beginnen met stamppot. Voor de frisse jongemannen staan metalen bakjes vol losse stukjes: gesneden worst, gebakken spekjes, zilveruien, gehakte augurken, broodcroutons. Het systeem is bekend: kies uit stamppot zuurkool of boerenkool voor €3,25; kies twee gratis toevoegingen; tast toe.

Lekker? Nou, de zuurkool wel. Dat is echte, smeuïge en hartige kost. De boerenkool daarentegen, van nature al wat muf, is dat in dit potje nog meer. Worst en zilveruien trekken het wat op, maar de zuurkool is onze favoriet.

Kijk, dat is nog eens male bonding. Op naar de erwtensoep, Hollandser kan het niet. En laten we die erwtensoep dan eens vergelijken met de variant van de Hema, die tien meter verderop een outlet heeft.
€2,50 kost die van de Hollandsche Eenheidsprijzen Maatschappij Amsterdam, € 2,75 die van de schaatsenrijderssponsor. Het verschil zit ‘em vooral in het vlees. Unox doet er rookworst in, Hema gesudderd varken. De soep zelf zou uit hetzelfde blik kunnen komen; de vraag is dan wel wie het blik heeft gevuld.

Door naar de broodjes worst, want daarin kunnen we ook vergelijken.

Een verschil is meteen duidelijk: Hema is met twee euro een stuk goedkoper dan Unox met zijn €2,75.

Over twee andere dingen zijn we het ook snel eens: het broodje van Unox is veel beter dan dat van de Hema. Het kraakt en het smaakt, terwijl de variant van de Hollandsche Eenheidsprijzen Maatschappij Amsterdam week is en smakeloos. De mosterd van de Hema vinden wij beiden veel beter dan die van Unox, die dan ook geen mosterd is maar ‘Broodje Unox saus’. Dat betekent eigenlijk: saus, gemaakt van een broodje Unox, maar daarop letten alleen schoolmeesters. Belangrijk is de smaak. Die is vies. Er zit iets van dille in, een beetje rode peper en misschien wel mayonaise. Nee, dan de mosterd van de concurrent. Die is ook niet geweldig, maar in elk geval echte mosterd.

Maar dan. De worst. Die van de Hema is vertrouwd: zuur, zout, vet, lekker. Die van de concurrentie is slap, smaakt naar maggiblokje en heeft geen beet. De vulling van de kunstdarm is korrelig. Slappe hap, vind ik.

Hij vindt dat niet, mijn zoon. Hem smaakt de Unox beter, beweert ‘ie. Ach, dat is de leeftijd.

Unox vestigingen in de stations van Amsterdam, Breda, Den Haag, Zwolle, Den Bosch, Leiden.

(c) Jeroen Thijssen, Trouw

meer met

Leuk, die metworst van meneer. Maar net niet helemaal met genoeg. In zijn jaren ’50 slagersboek trof hij een metter exemplaar aan. Een worst die je maakt zonder te mengen.

  • 400 gram runderlappen
  • 400 gram varkens kinnebakspek
  • 200 gram varkensschouder
  • 25 gram nitrietzout
  • 3 gram zwarte peper
  • 2 gram dextrose

Het goed gekoelde vlees werd één maal gemalen met de 3 mm schijf. Om de  kruiden er voorzichtig door te mengen, met een minimum aan beweging adviseert het boek er met de vuisten in te stompen. In de jaren ’50 waren slagers nog echte mannen. Maar met een kilootje vlees, en de fysiek van meneer, kneus je daarmee al snel je polsen op de bodem van de mengkom. Een beetje met de vingers prikken dan maar. Daarna ging de pasta goed aangedrukt de koelkast in, voor 24 uur. Weer zonder te mengen, of te stompen, perste meneer deze vervolgens in een kunstdarm. Twee dagen boven de verwarming in een zakje, weer koelen en aansnijden maar.

Deze methode moest in de ultieme metse rulheid resulteren. And so it did. Zo rul zelfs dat meneer er de darm niet vanaf kreeg zonder de worst aan stukken te trekken. Na een poosje oefenen bleek de ‘pleister’ methode, één snelle ruk, te werken. De worst werd pijnlijk, maar zonder schade, van zijn darm ontdaan om vervolgens bij onvoorzichtig aansnijden alsnog in elkaar te storten.

Ver-schrik-ke-lijk lekker, dat wel.

oh niks, alleen maar ‘s werelds grootste verzameling van hotdogplaatjes

of althans, in wording. Voorlopig staan er nog maar 19. Via BoingBoing.

Dan doen we het gewoon zo

Bedankt The_Remco

Nieuwe Ritter sport smaak

bedankt Rob

Thaise Tokoworst

Uit de inbox, dank Rutger:

Kijk nou eens wat ik vandaag (eigenlijk was het gister) vond in Toko Centraal, achter Clarenburg in Utrecht hier :

Zo wordt het worstmaken wel bijzonder eenvoudig

Een echte worstkit! Een heus setje met kruiden en rijst en zout en ook nog nepdarm. En plaatjes hoe je zulks tot een worst maakt en roostert.

Grove metworst

Meneer voelt het weer een beetje kriebelen. Die drukkende drang tot worstmaken, ergens in zijn onderbuik. Bekende worsten maken, nieuwe worsten. In de afgelopen dagen maakte hij maar liefst vier keer worst: één workshop, twee demonstraties en een huisgemaakte metworst. Die laatste ging ongeveer zo. Doet u mee?

  • 400 gram runderlappen
  • 400 gram varkens buikspek (speklap)
  • 200 gram varkensschouder
  • 25 gram nitrietzout
  • 3 gram zwarte peper
  • 2 gram koriander
  • 1 gram foelie
  • 2 gram dextrose

Het rundvlees maalde hij met een fijne (2mm) plaat en al het varkensvlees grof (5 mm).  Niet te veel mengen, een metworst mag een beetje rul zijn. Het geheel werd in een (ademende) kunststof darm boven de verwarming gehangen. Plastic zak er omheen voor een hoge luchtvochtigheid. Daar hing hij circa 48 uur op 23-24 graden.  Na doorgekoeld te zijn in de koelkast ging het mes erin. Een fraaie snede, al zegt meneer het zelf. #hijrocktweeralseenmalle. De binding was eigenlijk een beetje te goed. Dat is niet snel het geval, behalve dus bij metworst. Wat minder lang mengen dus, om die fijne losse structuur te krijgen. De smaak was heel niet onaardig, maar had wat meer ‘oemph’ mogen hebben. Volgende keer meer kruiden. En dan te bedenken dat het recept dat hij losjes gebruikte een hálve gram foelie en evenveel koriander adviseert. Laffe bedoening  daar in 1955.

Drie keer raden wat meneer zo meteen gaat doen.

Kijk hoe mooi worstlog’s rijpingskast is

U ziet:

  • één rijpingskast waar de temperatuur tussen de 12 en 13 graden schommelt
  • één natte vaatdoek, hangend in een bak water. Deze zorgt voor een luchtvochtigheid van 75-80% (zonder is het rond de 65%)
  • één megasalami gemaakt tijdens een workshop bij Il Pecorino, bijna 3 kilo. Te groot om op te hangen.
  • één reeds gerijpte pancetta
  • één reeds gerijpte guanciale
  • één verse pancetta van thans 1,42 kg

Verder valt u wellicht de temperatuur- en vochtigheidsmeter (een goedkoop weerstation) op en de voeler van de thermostaat die de koelkast al naar gelang de temperatuur aan en uitschakelt. Linksboven is er tenslotte een gat waarachter een langzaam draaiende computerventilator zit. Voor de luchtverversing en circulatie.

En daar zit meneer dan hele avonden voor. Te genieten.

Overmoedig na het lezen van Over Worst?

Van brandtenlevie.nl:

Wij leerden ruim twee jaar geleden worstmaken in Italie. Terugekomen in Nederland begonnen we Brandt & Levie. Het afgelopen jaar werden we geholpen door vrienden en familie. Langzamerhand begint het echter tijd te worden dat we worstmaakhulp krijgen. Daarom zijn we per direct op zoek naar een jonge worstmaker. Dit moet iemand zijn die het leuk vind om de komende jaren te helpen in onze groeiende worstmakerij. Je hart moet liggen bij lekker eten, leuke mensen en je moet een nieuwe uitdaging aan willen gaan in een gezellige werkomgeving.

Wij zijn op zoek naar een ambitieuze, flexibele, medewerker voor 38 uur per week. Die het een uitdaging vind om iets anders te doen dan de rest. Snijdervaring is gewenst.

Wil jij bij Brandt & Levie komen werken?

Mail: geert@brandtenlevie.nl

Bel:             06-42 15 63 60

Nieuwe worstworkshops op inschrijving

Wegens groot succes opnieuw in dit theater: de worstworkshop van Meneer Wateetons in samenwerking met de Amsterdamse delicateur Il Pecorino. Twee maar liefst. Het zijn workshops op inschrijving, dus ook leuk voor de soloworstmaker. Je kunt je gewoon in je eentje opgeven. Dan zorgen wij voor elf vrienden. Worst verbroedert.

Tijdens de workshop leer je, natuurlijk onder het genot van verschillende Italiaanse hapjes en een wijntje, allereerst de theorie van het maken van verse en droge worst. Wat gaat er in een worst, waar haal je die ingrediënten, wat voor grappige dingen kun je doen met darmen, en hoe voorkom je dat je komt te overlijden na het eten van je zelfgedroogde salami. Vervolgens wordt het geleerde in de praktijk gebracht en bereiden we in groepjes een aantal verse en droge worstvarianten. We maken er een lekkere Italiaanse maaltijd bij waar we vervolgens gezamenlijk van genieten.

Data: woensdag 30 november en woensdag 14 december
Locatie: Il Pecorino, Van der Pekstraat 40, Amsterdam (-noord)

Je bent vanaf 18.30 welkom. De workshop kost € 65 pp en is inclusief diner, drank en natuurlijk worst. Aanmelden kan door een mail te sturen aan Mick Sonnefeld van Il Pecorino, (liever niet aan meneer, zo blijft het overzichtelijk). Betalen kan de avond zelf (ook met  PIN).

We worsten!

« Previous PageNext Page »